भालुवाङ ७ भदौ । राप्ती गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रकाश विष्टले भदौ १५ गते भित्र रोक्का जग्गा फुकुवा नभए गाउँपालिकाको कार्यालय गेटबाट चलाउने उद्घोष गरेका छन् ।जग्गा फुकुवा संघर्ष समितिले बुधवार राप्ती गाउँपालिका वडा नम्बर १ भालुवाङमा आयोजना गरेको भेलालाई सम्बोधन गर्दै सो उद्घोष गरेका हुन् । लुम्बिनी प्रदेशको स्थायी राजधानी राप्ती उपत्यका देउखुरीमा विगत ३ वर्ष देखि रोक्का रहेको जग्गा फुकुवा गर्न मुख्यमन्त्री तथा अन्य मन्त्रीहरुले भाखा तोक्ने तर काम नगर्ने परिपाटीले जनताहरु आजित भइसकेको भन्दै अध्यक्ष विष्टले मुख्यमन्त्री डिल्लीबहादुर चौधरी र अर्थमन्त्री धनबहादुर मास्कीलाई सुझाव दिदै भदौ १५ गते भित्र रोक्का जग्गा फुकुवा नभए आफु सवै भन्दा पहिला गाउँपालिकाको कार्यालय गेटबाट चलाउने र ९ वटै वडा अध्यक्षहरुलाई समेत आन्दोलनमा सहभागी गराउने र जनताले आन्दोलनको नेतृत्व गर्ने जिम्मेवारी दिए त्यो जिम्मेवारी लिन तयार रहेको प्रतिवद्धता समेत जनाएका छन् ।

जग्गा फुकुवा संघर्ष समितिका अध्यक्ष सुरज खड्काको अध्यक्षता एवम् राप्ती गाउँपालिकाका अध्यक्ष प्रकाश विष्टको प्रमुख आतिथ्यतामा बसेको भेलाले पहिलो र दोस्रो चरणको संघर्षको कार्यक्रम सार्वजनिक समेत गरेको छ । लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री डिल्ली बहादुर चौधरीले भदौ ५ गते जग्गा फुकुवा हुने आश्वासन दिए पनि रोक्का जग्गा फुकुवा नभएपछि संघर्ष समितिले संघर्षको कार्यक्रम घोषणा गर्न बाध्य भएको संघर्ष समितिका अध्यक्ष सुरज खड्काले जानकारी दिएका छन् ।
भेलाले पहिलो चरणमा भदौ ११ गते मुख्यमन्त्री तथा मन्त्री परिषद्को कार्यालयलाई ध्यानाकर्षण गराउने, १२ गते संसदिय दलका नेताहरुलाई ध्यानाकर्षण गराउने, १३ गते यस क्षेत्रका संसदहरु सँग अन्तरक्रिया कार्यक्रम गर्ने तय गरेको छ । त्यसैगरी १४ गते स्थानिय जनप्रतिनिधि, प्रदेश सांसदहरु सँग अन्तरक्रिया गर्ने निर्णय गरेको छ ।

त्यसैगरी भेलाले दोस्रो चरणमा १६ गते पत्रकार सम्मेलन, १७ गते पालिका अध्यक्षलाई ध्यानाकर्षण पत्र बुझाउने, १८ र १९ गते मुख्यमन्त्री तथा मन्त्री परिषद्को कार्यालय अगाडी धर्ना तथा प्रर्दशन गर्ने, २० गते राजधानी क्षेत्र भित्र मसाल जुलुस प्रदर्शन गर्ने, २१ गते राजधानी क्षेत्र भित्रका सरकारी कार्यालयका गाडी बन्द गर्ने निर्णय भएको संयोजक खड्काले बताएका छन् । भेलामा राप्ती गाउँपालिकाका निवर्तमान अध्यक्ष नुमानन्द सुवेदी, विभिन्न राजनितिक दलका प्रतिनिधी, जनप्रतिनिधी तथा विभिन्न संघ–संस्थाका प्रतिनिधिका साथै स्थानीय व्यवसायी एवम् पत्रकारहरुको सहभागिता रहेको थियो भने आ–आफ्नो धारणा समेत राखेका थिए । तीन स्थानीय तह भित्र पर्ने १४ वटा वडाको करिब १० हजार विगाह जग्गा रोक्का छ ।

तत्कालिन सरकारले २०७७ असोज १६ गते राप्ती गाउापालिकाको पुरै, गढवा गाउँपालिकाको वडा नम्बर १, २ र ३ तथा सितगंगा नगरपालिकाको वडा नम्बर ८ र ९ को जग्गा रोक्का राख्ने निर्णय गरेको थियो । २०७७ असोज २० गते तत्कालिन प्रदेश नम्बर ५ को राजधानी राप्ती उपत्यका देउखुरी तोक्ने र नाम लुम्बिनी राख्ने निर्णय भएको थियो ।

शब्दहरुका जादूगर गुलज़ारकाे कलम जब चल्छ तब हरेक शब्द गीत बन्न जान्छ र हरेक गीत एउटा कथा।

प्रस्तुत छ, उनकाे गीत ‘धन्नाे की आँखाें में…’ (फिल्म:- ‘किताब’, १९७७) काे रचनाकाे कथा, उनकै शब्दमा…

जब पहिलाेचाेटि मेराे भेट आर डी बर्मन (राहुल देव बर्मन) सँग भयाे, तब पहिलो नजरमै हामीबीच तालमेल बन्याे। म त्यसबेला बिमल दा (फिल्ममेकर बिमल राेय) काे असिस्टेन्ट थिए अनि उनी सचिन दा (संगीतकार एस डी बर्मन उर्फ संगीतकार सचिन देव बर्मन) काे। यसकारण, हामी सदैव एकअर्कासँग आफ्नो भविष्यकाे बारेमा कुरा गर्थ्याैं र आफ्ना सेक्रेट कुराहरु एकअर्कासँग साझा गर्थ्याैं। उनी मलाई बताउँथे कि उनी कस्ताे किसिमकाे संगीत रचना गर्न चाहन्छन्। म र पँचम (आर डी बर्मनकाे अर्काे नाम ‘पँचम’ पनि हाे) धेरै कम एकसाथ गीत रचना गर्न बस्याैं। उनी अत्यन्त सिर्जनशील, उर्जावान् र बिन्दास थिए। उठ्दा-बस्दा उनी धुन नै रचना गरिरहेका हुन्थे। धेरैजसाे धुन उनलाई कारमा बसेपछि फुर्ने गर्थ्याे। यदि उनी रेकर्डिङका लागि फिल्मसेन्टर गइरहेका हुन्थे भने मलाई बाटाेमा घरदेखि आफ्नाे साथमा लिएर जान्थे। जब हामी यात्रा गर्थ्याैं, तब उनी कारमा त्याे धुनलाई गुनगुनाउँदै जान्थे।

जब उनलाई धुन मिल्थ्याे, तब उनी त्यसलाई आफुभित्रै राख्नै सक्दैन थिए। एकचाेटि के भयाे भने हामी दुवै एकसाथ एकै ठाउँमा तर अलग-अलग कारमा गइरहेका थियाैं। अनि हामी ट्राफिक जाममा फँस्याैं। तब उनकाे दिमागमा एउटा धुन आयाे। त्यहीबेला एउटा कार हामी दुवैकाे कारकाे बीचमा आएर राेकियाे। उनले आफ्नाे ड्राइभरलाई कारकाे झ्याल खाेल्न लगाए। किनभने, उनी मसँग कुरा गर्न चाहन्थे। त्याे ट्राफिक जाममा नै उनले मलाई आफ्नाे धुन सुनाउन सुरु गरे। हामी दुईकाे बीच राेकिएकाे गाडीमा बसेकाे मान्छे अचम्मित भइरहेका थिए याे देखेर कि याे के भइरहेकाे छ? तर, उनी परे पँचम दा, पूर्ण रुपमा आफ्नाे धुनमा मदमस्त।

यहाँसम्म कि जब उनी धुन रचना गर्थे, तब त्याे गायकलाई पनि आफ्नाे आँखाकाे अगाडि ‘भिज्युलाइज’ गर्थे, जाे त्यस गीतलाई गाउनेवाला छन्। यसैले कुनै पार्टिकुलर गीतकाे लागि सँगीत वा धुन रचना गर्दा खेरि उनी जाेड दिदै भन्थे कि ‘याे त लता दी र किशाेर कुमारले मात्र गाउनेछन्।’ तर उनी मसँग याे पनि भन्थे, ‘जब म धुन रचना गर्छु, तब तिम्राे अनुहार मात्र देख्छु। याे मेराे लागि संकेत हाे कि म याे गीतलाई एकातिर राखुँ। म आफैसँग भन्छु कि याे गीत केवल उसैकाे फिल्ममा आउनेछ। अरु कसैलाई दिइने छैन।’ मेराे विचारमा याे मेराे लागि धेरै ठूलाे कंप्लिमेन्ट थियाे।

यहाँसम्म कि मानिसहरु पनि साेच्थे कि मेराे फिल्मकाे लागि उनकाे संगीत त्याे समयकाे बाँकी फिल्ममेकरहरुका फिल्महरुका संगीतभन्दा यति धेरै अलग कसरी हुन सक्थ्याे? यस्ताे यसकारण, किनभने म उनीमाथि पूर्ण रुपमा विश्वास गर्थे। अनि मैले उनीबाट धेरै कुरा सिकेकाे छु। जब उनी मेराे फिल्मकाे लागि सँगीत तयार गर्थे, तब म उनीसँगै हुन्थे। यहाँसम्मकी पँचम भन्थे, ‘धुन बनाउँदैमा गीत बन्दैन। तिमीले गीत पनि बनाउनुपर्छ र याे कुरा गुलज़ारले मात्र बुझ्न सक्छ।’ मैले उनलाई सदैव स्पेस दिए। मैले कहिले उनलाई याे भनेर हतार लगाइन कि मलाई मेराे गीतकाे धुन भाेलि नै चाहिन्छ। सेट लगाइन्दै छ। स्क्रिप्ट सुनिसकेपछि उनी जिद्दी गर्थे कि उनलाई फिल्मकाे बारेमा जान्नु छ। त्यसपछि मात्र उनी धुनमाथि काम गर्नेछन्। यसरी, उनी काम गर्थे।

एउटा यस किसिमकाे गीत थियाे मेराे फिल्म ‘किताब’ (१९७७) मा, ‘धन्नाें की आँखाें में…’। याे गीतमा ट्रेनकाे यात्राकाे हरेक माेडलाई दर्शाइएकाे थियाे। कुनै स्टेशनमा बिहान, कुनै स्टेशनमा राति अबेरकाे दृष्य, फेरि खाली स्टेशन, स्टेशनदेखि गुज्रिरहेकाे ट्रेन, यार्डमा इन्जिनमा पानी भर्दै गरेकाे, इन्जिनमा सल्किरहेकाे काेइला र एउटा दृष्य, जसमा इन्जिनहरुबाट धुवाँ निस्किरहेकाे छ, धुवाँकाे लामाे रेखा आकाशमा यस्ताे प्रतीत भइरहेकाे छ, मानाैं उडिरहेको घाेडामा कुनै घाेडसवारकाे स्कार्फ। उनी दृष्यकाे कल्पना गर्न सक्थे। उनी गीतलाई ‘भिज्युलाइज’ गर्न सक्थे। उनी याे माध्यमसँग राम्ररी परिचित थिए र उनी याे पनि जान्दथे कि कुन फिल्मलाई कस्ताे खालकाे सँगीत चाहिन्छ भन्ने कुरा, उनलाई यी सब कुरा राम्राेसँग थाहा थियाे। मेराे फिल्म ‘किताब’ ट्रेनकाे सेराेफेराेमा घुम्थ्याे। त्यसकारण म फिल्ममा एउटा ‘ट्रेन सङ’ चाहन्थे। म त्याे अनुभूति दिन चाहन्थे, जब ट्रेन आफ्नाे गाउँ हुँदै गुज्रिन्छ। त्यसैले मैले इन्जिन ड्राइभरलाई याे गीत दिए जाे ऊ आफ्नी पत्नीका लागि गाउँछन्, जब ट्रेन उनकाे गाउँ हुँदै गुज्रिन्छ।

‘धन्नाे की आँखाें में’ एक सामान्य धुन भएकाे सामान्य गीत हाे। तर, जसरी आर डीले यसलाई गाए, याे ‘ट्रेन्ड सेट्टर’ बन्याे। जब पहिलाेचाेटि याे धुन बज्याे, तब उनले यसलाई आफ्नाे सामान्य आवाजमा गाए। त्यसबेलै मैले याे निधाे गरे कि याे गीतलाई उनले (पँचमले) नै गाउनेछन् किनभने जसरी उनले गाए, त्यसरी अरु कसैले गाउनै सक्दैनथे। अब प्रश्न उठ्याे ट्रेन र चक्काहरुका आवाजलाई कसरी गीतमा समावेश गर्ने? आर डीले विदेशबाट एउटा सिंथेसाइजर मँगाए, जसमा एउटा साउन्ड थियाे, जसले ट्रेनकाे स्पीडकाे साउन्डकाे आभाष दिन्थ्याे। यसप्रकार हामीले साउन्डसँग ‘एक्सपेरिमेन्ट’ गर्ने विचार गर्‍याैं र सुरुदेखि लिएर अन्तिमसम्म त्यसलाई कायम राख्यौं।

याे मात्र एउटा ‘एक्सपेरिमेन्ट’ थियाे, जुन सफल भयाे। किनकि, याे इंस्ट्रुमेन्टले सारा साउण्ड ट्रयाककाे कमिलाई पूरा गरिदियाे, यसैले हामीलाई कुनै अन्य इंस्ट्रुमेन्टकाे आवश्यकता नै महसुस भएन। एकचाेटि जब गीत रेकर्ड भयाे र त्यसकाे छायाँकन भयाे, त्यसपछि हरेककाे कदम यस गीतकाे धुनमा थर्किन थाल्याे।

जब शम्मी (कपूर) जीले याे गीत हेर्नुभयाे, उहाँले गुनासाे गर्नुभयाे, ‘तिमीले याे गीतकाे लागि मलाई किन बाेलाएनाैं?’

मैले उहाँलाई भने कि, ‘फिल्ममा तपाईंको लायक कुनै भूमिका थिएन।’

तर उहाँले जाेड दिदै भन्नुभयाे, ‘तिमीले याे एउटा गीतकाे लागि मात्रै भए पनि मलाई बाेलाउनुपर्थ्याे।’

यसपछि, उहाँ जब-जब मलाई देख्नुहुन्थ्याे तब-तब यही कुरा झिक्नुहुन्थ्याे। भन्न थाल्नुहुन्थ्याे, ‘तिमीले त्याे गीतकाे लागि मलाई किन बाेलाएनाैं?’

म उहाँसँग माफी माँगिरहे।

तर मलाई थाहा छ कि याे मेराे लागि धेरै ठूलाे ‘कंप्लिमेन्ट’ हाे जुन शम्मीजीकाे तर्फबाट मलाई मिल्याे।

‘फिल्मफेयर’ बाट अनुवाद गरिएको

काठमाडौं,१० साउन । प्रमुख प्रतिपक्षी नेकपा एमालेले उपप्रधान तथा गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठ र अर्थमन्त्री डा.प्रकाशशरण महतको राजीनामा माग्ने भएको छ ।

अवैध रुपमा सुन आयात हुँदा दुवै मन्त्रीले जिम्मेवारी कुशलतापूवर्क निर्वाह गरेको नदेखिएको बताउँछन् एमालेका प्रमुख सचेतक पदम गिरी । उनी भन्छन्, ‘गृह र अर्थमन्त्रीले सुन काण्डको नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्छ । यो कुरा संसदमा हामी जोडदार रुपमा उठाउँछौं ।’

त्रिभुवन विमानस्थलमा भन्सार जाँच पास गर्ने कार्यमा गृह मन्त्रालय र अर्थ मन्त्रालय अन्तर्गतका निकायहरु रहने हुँदा दुवै मन्त्रीले नैतिक जिम्मेवारी लिनुपर्ने एमालेको धारणा रहेको गिरीले जानकारी दिए ।

प्रतिनिधि सभाको बैठक दिउँसो १ बजे बस्दैछ । उक्त बैठकमा एमालेले गृहमन्त्री र अर्थमन्त्रीलाई नैतिक जिम्मेवारी लिँदै राजीनामा माग्ने तयारी गरेको हो ।

साउन ३ गते त्रिभुवन विमानस्थलबाट बाहिरिएपछि राजश्व अनुसन्धानले करिब एक क्यीन्टल सुन बरादम गरेको थियो । यस प्रकरणमा संलग्न भएको आरोपमा हालसम्म १६ जना प्रकाउ परिसकेका छन् ।

करिब एक क्यीन्टल सुन अवैध रुपमा आयात भएको विषयमा पार्टीको थप धारणा तय गर्न एमालेले संसदीय दलको बैठक पनि डाकेको छ । संसदीय दलको बैठक मध्यान्ह १२ बजे नयाँ बानेश्वरस्थित संसदको लोत्से हलमा बस्नेछ ।